สกรู-น็อตยึดจานไถหลวมบ่อย เกิดจากอะไร แก้ยังไงไม่ให้คลาย?
สกรู-น็อตยึดจานไถหลวมบ่อย เกิดจากอะไร แก้ยังไงไม่ให้คลาย
อีกหนึ่งปัญหาที่เหล่าพี่น้องเกษตรเจอบ่อยคือ ขันน็อตแน่นแล้ว แต่แปป ๆ ก็คลาย ทำให้ทำงานอยู่ดี ๆ ก็ต้องหยุดมาไขน็อตซ้ำ ทั้งเสียเวลา และยังเสี่ยงอะไหล่พังได้อีก เพราะการที่น็อตยึดจานไถหลวมจะทำให้ จานไถสั่น รูน็อตบวม ดุมหรือบูชสึก รวมถึงทำให้ชิ้นส่วนบางอย่างหลุดหายไปได้ด้วย
ในบทความนี้ CMT จึงจะมาเจาะลึก 3 เรื่องเกี่ยวกับน็อตยึดจานไถ ไม่ว่าจะเป็นสาเหตุที่ทำให้น็อตยึดจานไถหลวม วิธีแก้ไขเบื้องต้นที่ทำได้จริง พร้อมเช็กลิสต์ที่ต้องทำก่อนเริ่มงานไถ เพื่อป้องกันน็อตหลวม หลุดระหว่างการทำงาน
เข้าใจก่อน ทำไมน็อตถึงคลายได้เองทั้งที่ขันแน่นแล้ว?
โดยปกติแล้ว น็อตจะคลายเมื่อแรงบีบอัด (Clamping Force) ไม่พอ และผิวสัมผัสโดยรอบลื่น นอกจากนี้การที่สกรูน็อตยึดจานไถคลาย สาเหตุยังมาจากปัจจัยอื่น ๆ ได้ เช่น มีการกระแทก หรือแรงสั่นขณะไถแล้วเจอดินแข็ง หรือหินก้อนใหญ่ เมื่อมีการกระแทกที่รุนแรงบ่อย ๆ จึงทำให้แรงบีบอัดตก น็อตจึงคลายตัวลงนั่นเอง
อ่านบทความน่าสนใจเพิ่มเติม: อะไหล่หลวม ผานสั่น เสี่ยงพังทั้งชุด! วิธีขันและเซตให้แน่นก่อนลุย
สาเหตุที่น็อตยึดจานไถหลวมบ่อย
นอกจากสาเหตุที่ทำให้น็อตยึดจานไถหลวม หรือคลายเองแล้ว ยังมีสาเหตุอื่น ๆ ที่ทำให้น็อตยึดจานไถหลวมบ่อย ๆ ได้อีกด้วย ดังนี้
1. ขันน็อตไม่ถึงแรงบิดที่ควร หรือขันไม่สม่ำเสมอ
การใช้ประแจธรรมดาไขน็อต บางทีแม้เราจะรู้สึกว่าขันแน่นแล้ว แต่ในแง่ของแรงบีบอัดอาจจะยังไม่ถึง ทำให้น็อตบางตัวแน่น บางตัวหลวม นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากการขันไม่ตรงเกลียวน็อต ทำให้น็อตประกบกับเครื่องไม่แนบสนิทได้
2. น็อต สกรู หรือแหวนรองไม่ตรงสเปก หรือคุณภาพไม่ดี
คุณภาพของอะไหล่ผานรถไถเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ต้องใส่ใจอย่างมาก เพราะหากเลือกใช้อะไหล่คุณภาพไม่ดี อาจทำให้รับแรงกระแทกไม่ได้มาก หรือแรงบีบอัดน้อยลงเมื่อมีการกระแทก
นอกจากนี้การใช้น็อตเก่าที่เริ่มเสื่อมสภาพ เช่น เกลียวย้วย หัวบาน ก็อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้น็อตยึดจานไถหลวมได้
3. เกลียวสึก เกลียวหวาน รูยึดบวม
ในกรณีที่เกลียวสึก หรือรูยึดบวม ถึงแม้จะขันน็อตได้ แต่น็อตก็จะไม่ถูกยึดตรึงแน่นเหมือนเกลียวที่มีสภาพสมบูรณ์ปกติ ทำให้ใช้งานได้ไม่นานก็คลายตัว โดยสาเหตุที่เกลียวสึกอาจมาจากการฝืนขันน็อตต่อทั้งที่เกลียวหลวมมานาน หรือขันแน่นเกินไปจนเกลียวเสื่อมสภาพ
4. ผิวหน้าประกบไม่เรียบ มีดินติด มีสนิมหรือสีหนา
อีกสาเหตุที่ทำให้น็อตยึดจานไถหลวม คือการที่ระหว่างหน้าประกบกับน็อตไม่แนบสนิท ทำให้แรงบีบอัดตกลงอย่างรวดเร็ว หรือการที่มีเศษดิน เศษหินเข้าไปติดในจุดยึดต่าง ๆ จนทำให้น็อตยุบตัวนั่นเอง
5. แหวนรองไม่เหมาะ หรือไม่มีแหวนรอง
แหวนรอง เป็นอุปกรณ์สำคัญที่ต้องมี ในเครื่องจักรการเกษตร เพราะหากไม่มีแหวนรอง หรือใช้แหวนรองผิดชนิด ก็อาจทำให้หน้าสัมผัสลื่น กินเนื้อเหล็ก ทำให้น็อตคลายเร็วขึ้น
6. การสั่นผิดปกติจากจานไถ ลูกปืน หรือเพลาหลวม
ถ้าพี่น้องเกษตรกรใช้งานผานแล้วสังเกตได้ว่าจานไถสั่นผิดปกติ การสั่นเหล่านี้จะทำให้น็อตคลายไวผิดปกติ เช่นกัน โดยในกรณีนี้ต้องแก้ไขที่ต้นเหตุ ดูว่าทำไมจานไถถึงสั่น แล้วทำการซ่อมบำรุงให้เรียบร้อย เพราะการขันน็อตเพิ่มอย่างเดียวอาจไม่ช่วยให้น็อตหายหลวมได้
7. ขันแล้วไม่เช็กซ้ำ หลังใช้งานช่วงแรก
ในการขันน็อตใหม่ หรือมีการประกอบชิ้นส่วนใหม่ น็อตจะมีช่วงที่ต้องทำการเซตตัว (Settling) ในช่วงแรก จึงต้องคอยตรวจเช็กบ่อย ๆ เพื่อดูว่าน็อตเซตตัวได้ปกติหรือไม่ และเป็นการป้องกันน็อตยึดจานไถหลวมเร็วในภายหลังด้วย
วิธีแก้ให้น็อตไม่คลาย แบบทำได้จริง
สำหรับพี่น้องเกษตรกรที่ต้องการวิธีแก้ไขให้น็อตยึดจานไถไม่คลาย ในเบื้องต้นสามารถทำได้กรณีที่ตัวอะไหล่โดยรวมยังสมบูรณ์ ไม่มีจุดไหนเสียหายเป็นพิเศษ โดยมีวิธีดังนี้
Step 1 : ตรวจสภาพอะไหล่ก่อน
โดยหลัก ๆ แล้ว มีจุดอะไหล่ที่พี่น้องเกษตรกรต้องทำการตรวจเช็กก่อน 3 จุด ดังนี้
- น็อต และสกรู ดูว่าเกลียวคมหรือไม่ หัวน็อตยังดีอยู่ ไม่ยืด ไม่บาน
- รูยึด เช็กความบวมของรูยึด และความสึกของหน้าแปลน
- แหวนรอง และบูช ดูว่าสึกหรือแตกหรือไม่
Step 2 : ทำความสะอาดหน้าประกบและเกลียว
เมื่อตรวจเช็กจุดสำคัญทั้ง 3 จุดเรียบร้อยแล้ว ถัดมาให้พี่น้องเกษตรกรทำความสะอาดหน้าประกบ และเกลียว โดยให้ปัดดิน เศษสนิม และเช็ดคราบน้ำมันออก เพื่อให้บริเวณหน้าประกอบไม่มีสิ่งกีดขวาง และสามารถขันน็อตได้แนบสนิท
Step 3 : ขันให้ถูกวิธีตามลำดับ และสม่ำเสมอ
การขันน็อตยึดจานไถที่ถูกวิธี ต้องขันแบบไขว้ และสลับฝั่ง เพื่อให้หน้าประกบแนบเท่ากันสม่ำเสมอ นอกจากนี้แนะนำให้ขัน 2 รอบ เพื่อให้น็อตเข้าที่ในรอบแรก และล็อกน็อตให้แน่นในรอบที่สอง
Step 4 : ใช้อุปกรณ์ป้องกันการคลาย
พี่น้องเกษตรกรสามารถใช้อุปกรณ์เสริมเพื่อลดการคลายตัวของน็อตยึดจานไถได้ แต่ต้อง เลือกให้เหมาะสม โดยอุปกรณ์เสริมจะมีดังนี้
- แหวนรองสปริง หรือแหวนรองกันคลาย
- น็อตล็อก (Nyloc)
- น็อตหน้าจาน (Flange Nut)
- น้ำยาล็อกเกลียว ใช้สำหรับงานที่มีแรงสั่นสะเทือนมาก
Step 5 : ตั้งตารางตรวจเช็กหลังลงงาน
หลังจากที่ขันน็อตและนำไปใช้งานเรียบร้อยแล้ว ให้พี่น้องเกษตรกร ตรวจเช็กหลังใช้งานช่วงแรก เสมอ ถ้าตรวจแล้วน็อตยังคลาย อาจจะต้องเช็กสาเหตุเพิ่มเติม เช่น การสั่นของผานไถหรืออุปกรณ์ การบวมของรูน็อต และเกลียวล็อก เป็นต้น
เช็กลิสต์! ป้องกันน็อตยึดจานไถหลวมก่อนลงแปลง
ใช้เครื่องจักรกลการเกษตรยังไงไม่ให้น็อตยึดจานไถหลวม จดตามเช็กลิสต์ต่อไปนี้ได้เลย!
| บริเวณ/รายการ | ลักษณะที่ดี |
| หน้าประกบ | สะอาด ไม่มีเศษดินหรือเศษสนิม |
| น็อตและสกรู | ใช้อะไหล่คุณภาพ สภาพยังสมบูรณ์ เกลียวไม่หวาน |
| แหวนรอง หรืออุปกรณ์กันคลาย | เลือกชนิดที่เหมาะสมกับบริเวณ |
| การขันน็อต | ขันแบบไขว้ และขัน 2 รอบ |
| ลูกปืน เพลา จานคด |
ขณะใช้งานไม่สั่นจนดูผิดปกติ |
ข้อควรระวังในการขันน็อต ไม่ให้พังหนักกว่าเดิม
ถึงแม้ว่าการขันน็อตให้แน่นจะเป็นคีย์หลักของการใช้งานเครื่องจักรการเกษตร แต่ก็ต้องอยู่บนความแน่นแบบพอดี เพราะหากขันแน่นผิดวิธีก็อาจจะทำให้น็อตหลวมกว่าเดิมได้ในอนาคต โดยการขันน็อตมีข้อควรระวังดังนี้
- ไม่ควรขันเกินกำลังแน่นมากเกินไป เพราะอาจทำให้เกลียวหวาน
- ไม่ควรฝืนใช้น็อตที่หลวม เพราะจะทำให้รูบวม ส่งผลให้ค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุงสูงขึ้น
- ถ้าน็อตยึดจานไถหลวม คลาย และมีเสียงดังหรือเครื่องสั่นแรง ให้หยุดทำงานและตรวจเช็กทันที
น็อตจานไถคลายบ่อย แก้ให้จบต้องแก้ที่แรงบีบอัด และความสั่น
จากข้อมูลที่ CMT ได้รวบรวมมาทั้งหมด จะเห็นว่าสาเหตุของการที่น็อตยึดจานไถหลวมบ่อย ๆ มักจะมาจากการขันน็อตไม่ถึง ใช้อุปกรณ์ไม่ตรงสเปก มีเศษดิน เศษก้อนกรวดไปติดระหว่างหน้าประกบ หรือเกลียวสึก ซึ่งการแก้ไขที่ยั่งยืนคือ การหมั่นตรวจเช็ก และทำความสะอาดก่อนและหลังใช้งานอยู่เสมอ รวมถึงการขันน็อตให้ถูกตามลำดับ เสริมด้วยอุปกรณ์กันน็อตหลวมที่เหมาะสม ก็จะสามารถคงประสิทธิภาพการใช้งานอุปกรณ์การเกษตรของเราได้
CMT Thailand ให้บริการจำหน่ายอุปกรณ์และอะไหล่การเกษตรแบบครบวงจร ทุกชิ้นผลิตจากวัสดุคุณภาพ แข็งแรง ทนทาน ใช้งานได้นาน ยืดอายุการใช้งานของเครื่องจักรการเกษตรของพี่น้องเกษตรกรไทยทุกคน
สนใจผลิตภัณฑ์ ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมผ่านช่องทาง
- CMT Thailand เบอร์ +66 38 273 250 to 7
- Facebook Page: Cmt ชลบุรีเมืองทอง ไถดีที่สุด -เพจหลักเพจเดียว
- สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมผ่าน LINE Official @cmt1955
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการซ่อมน็อตยึดจานไถหลวม (FAQs)
สำหรับพี่น้องเกษตรกรคนไหนที่มีข้อสงสัยเกี่ยวกับปัญหาน็อตยึดจานไถหลวม CMT ได้รวบรวมคำถามที่พบบ่อยมาไว้ให้แล้ว ที่นี่!
Q: ขันน็อตยึดจานไถแน่นแล้ว ทำไมยังคลาย?
A: ส่วนใหญ่มักเกิดจาก หน้าประกบไม่แนบ มีดินหรือสนิมคั่นระหว่างกลาง ขันน็อตไม่สม่ำเสมอ หรืออะไหล่เริ่มสึก ทำให้แรงบีบอัดตกเร็ว เมื่อเจอแรงกระแทกหรือแรงสั่นสะเทือนจึงคลายได้ง่าย
Q: ใช้น้ำยาล็อกเกลียวช่วยได้จริงไหม?
A: ช่วยได้จริง ในกรณีที่เกลียวและรูยังสมบูรณ์ รวมถึงขันน็อตถึงแรงบิดที่เหมาะสม แต่ถ้าเกลียวหวานหรือรูบวม ต่อให้ทาน้ำยาก็ยังคลายได้ ต้องแก้ที่อะไหล่ก่อน
Q: ควรเปลี่ยนน็อตใหม่ทั้งชุดเลยไหม?
A: หากพบว่าน็อตหลายตัวเกลียวเริ่มเสีย หัวบาน หรือยืด การ เปลี่ยนใหม่ทั้งชุดจะคุ้มกว่า เพราะการฝืนใช้ต่ออาจทำให้รูบวม และชุดยึดเสียหายหนักขึ้น
Q: ใช้แหวนรองสปริงหรือแหวนกันคลายแบบไหนดีกว่า?
A: สิ่งสำคัญคือการใช้ให้ ถูกกับตำแหน่ง ถ้างานสั่นสะเทือนมาก อาจต้องใช้แหวนกันคลาย หรือน็อตล็อกเฉพาะทางร่วมกับการขันที่ถูกต้อง
Q: ต้องเช็กน็อตซ้ำตอนไหนถึงจะลดการคลาย?
A: หลังประกอบใหม่หรือเปลี่ยนอะไหล่ควรตรวจเช็กหลังใช้งานช่วงแรก เพราะชุดประกอบจะมีการเซตตัว แล้วจึงตั้งรอบตรวจเป็นระยะ โดยเฉพาะก่อนเริ่มงานของแต่ละวัน
